GAZ DERİŞİMİ

ppm–mg/m³ Dönüşümü: Gaz Konsantrasyonu Hesaplama

Gaz veya buhar derişimini ppm ile mg/m³ arasında çevirin. Sonuç, gazın molar kütlesi ile seçtiğiniz sıcaklık ve mutlak basınç koşullarına göre hesaplanır.

CANLI HESAPLAMA ARACI

Değerleri gir, sonucu anında gör.

Dönüşüm yönünü ve Kimyasal / Gaz seçeneğini belirleyin. Molar kütle otomatik gelir; farklı bir değer için Özel / Manuel seçin. Derişimi, sıcaklığı (°C) ve mutlak basıncı (kPa) girin; sonuç kendiliğinden güncellenir. Basınç biriminiz farklıysa önce basınç dönüşümü yapın.

Dönüşüm yönüKimyasal / Gaz

Molar kütle seçilen gaz için otomatik doldurulur. Değeri düzenlemek için Özel / Manuel seçin. Kaynak: NIST Chemistry WebBook (yuvarlatılmış değer).

Dönüştürülecek değer

ppm

Molar kütle

g/mol

Sıcaklık

°C

Mutlak basınç

kPa

Dönüşüm sonucu1,144882 mg/m³

İdeal gaz yaklaşımı kullanılır; basınç alanına gösterge basıncı değil mutlak basınç girilmelidir.

Kontrol notu: Sonucu kullanmadan önce birimleri, yöntemin kabullerini ve güncel referansları doğrulayın.

01 · FORMÜL

Formül ve hesaplama mantığı

mg/m³ = (ppm × M × P) / (R × T); ppm = (mg/m³ × R × T) / (M × P)

Bu sayısal bağıntılarda P kPa, T Kelvin, M g/mol ve R = 8,314462618 kPa·L/(mol·K) kullanılır. ppm, gazın hacim/miktar kesrinin milyonda bir ifadesidir; mg/m³ bir metreküp gazdaki analit kütlesidir. Birim çarpanları 10⁻⁶ (ppm oranı) × 1.000 (g → mg) × 1.000 (litredeki derişim → metreküpteki derişim) = 1 şeklinde sadeleşir. Bu nedenle bu birimlerle formüle ayrıca 1.000 çarpanı veya böleni eklenmez. İdeal gazın molar hacmi Vm = R × T / P’dir. Sıcaklık ve mutlak basınç aynı ölçüm veya referans koşuluna ait olmalıdır.

ppm: hacim/miktar esaslı gaz derişimi (ppmv); mg/m³: kütle derişimi.
M: gazın molar kütlesi (g/mol); aşağıdaki örneklerde Mₐ ile de gösterilir.
P: mutlak basınç (kPa); T = t(°C) + 273,15 (K). Araca °C girilir, Kelvin’e otomatik çevrilir.
R = 8,314462618 kPa·L/(mol·K); Vm: molar hacim (L/mol).

Gaz dönüşümü ve referans koşulları: CDC/NIOSH dönüşüm aracı ve CCOHS gaz birimi dönüşümü.

02 · ÖRNEK

Örnek hesaplamalar

CO: ppm → mg/m³

25 °C, 101,325 kPa ve Mₐ = 28,01 g/mol için T = 298,15 K. 1 ppm CO: 1 × 28,01 × 101,325 / (8,314462618 × 298,15) = 1,144882 mg/m³; yaklaşık 1,145 mg/m³.

Amonyak: mg/m³ → ppm

Aynı sıcaklık ve basınçta 5 mg/m³ NH₃, Mₐ = 17,031 g/mol: 5 × 8,314462618 × 298,15 / (17,031 × 101,325) = 7,182609 ppm; yaklaşık 7,183 ppm. Araçta ters dönüşüm yönü seçilir.

03 · KULLANIM

Nerelerde kullanılır?

Gaz ölçümü sonuçlarını ppm ve mg/m³ arasında karşılaştırma
İş hijyeni ve çevre ölçümlerinde aynı referans koşuluna ait birimleri eşitleme
Cihaz kayıtlarının gaz türüne göre dönüşümünü kontrol etme
Emisyon raporlarında derişim birimini kontrol etme

04 · ADIM ADIM

Nasıl hesaplanır?

Gazı ve molar kütlesini belirleyin; CO ile CO₂ gibi farklı gazları karıştırmayın.
Ölçüm veya raporun sıcaklık ve mutlak basıncını belirleyin. Sabit 25 °C/1 atm kabulünü kendiliğinden kullanmayın.
Dönüşüm yönünü seçerek sayısal değerleri girin; mg/m³ → ppm için ters formül kullanılır.
Sonucu birimi, gaz adı ve referans koşullarıyla kaydedin; anlamlı basamakları ölçümünüze göre yuvarlayın.

05 · KONTROL

Sık yapılan hatalar

Molar kütleyi g/mol yerine kg/mol girmek.
Formülde Kelvin yerine doğrudan °C kullanmak veya araca zaten Kelvin’e çevrilmiş sayıyı °C olarak girmek.
Mutlak basınç yerine gösterge basıncı kullanmak; basıncı sıfır ya da negatif girmek.
Farklı sıcaklık, nem veya oksijen esasına göre raporlanan sonuçları yalnızca birim çevirerek karşılaştırmak.

06 · BİRİMLER

İlgili birim dönüşümleri

1 mg/m³ = 1.000 µg/m³ = 1 µg/L. Aynı oran temeli için 1 ppm = 1.000 ppb; ppm–ppb dönüştürücü ile çevrilebilir.

1 atm = 101,325 kPa; 1 bar = 100 kPa. 25 °C = 298,15 K.

Toplanan analit kütlesi ve örneklenen hava hacminden mg/m³ bulmak için hava hacmi ve numune hesabını kullanın.

SIK SORULAN SORULAR

Hesaplamayla ilgili kısa yanıtlar

1 ppm kaç mg/m³ eder?+

Gaz türü, sıcaklık ve basınç belirtilmeden tek cevap verilemez. 25 °C ve 101,325 kPa’da CO için 1 ppm yaklaşık 1,145 mg/m³’tür.

24,45 sayısı neyi gösterir?+

Yaklaşık 25 °C ve 1 atm’de ideal gazın molar hacmidir (L/mol). Araç daha fazla basamaklı R sabitiyle hesapladığından yuvarlatılmış 24,45 ile yapılan işlemden küçük fark çıkabilir.

Sıcaklık artarsa ppm–mg/m³ sonucu nasıl değişir?+

Aynı gaz, ppm ve mutlak basınçta sıcaklık arttığında mg/m³ azalır. Hesap mutlak sıcaklıkla yapılır; °C değeri önce Kelvin’e çevrilir.

Mutlak basınç yerine manometre basıncı girebilir miyim?+

Hayır. Gerekiyorsa işaretli gösterge basıncına aynı birimdeki yerel atmosfer basıncını ekleyerek mutlak basıncı bulun. Araca kPa cinsinden mutlak basınç girilir.

Bu ppm çevirme aracı sıvı ve tozlar için uygun mu?+

Hayır; hesap gaz ve buhar içindir. Sıvıda ppm–mg/L ilişkisi oran temeli ve yoğunluğa bağlıdır. Toz ve aerosol kütlesi bu gaz formülüyle ppm’ye çevrilmez.

mg/m³ ile mg/Nm³ aynı mı?+

Aynı kabul edilmemelidir. Nm³ tanımlanmış referans sıcaklık ve basınçtaki hacmi belirtir; rapor veya yöntemdeki koşullar kontrol edilmelidir. Kuru/yaş gaz ve referans oksijen düzeltmeleri bu araçta yapılmaz.